Blog, Systemy grzewcze

Jakie ogrzewanie – pompa ciepła czy folia grzewcza? Porównanie

Folia grzewcza czy pompa ciepła

Szeroko reklamowane pompy ciepła i mniej znane folie grzewcze to dwie całkowicie różne technologie zapewniające nam ciepło. Ale mają też cechy wspólne! Obie doskonale pasują do nowych domów zgodnych z WT 2021. Obie pojawiają się także tam, gdzie następuje wymiana źródeł ciepła na bardziej ekologiczne i przysługują na nie dotacje z programu „Czyste Powietrze”. Teraz ułatwimy podjęcie decyzji jakie ogrzewaniepompa ciepła czy folia grzewcza – jest najlepsze w Twojej sytuacji. Zapraszamy na dokładne porównanie z podsumowaniem na końcu całościowych kosztów, które pozwoli na samodzielne podjęcie decyzji co lepsze, folia grzewcza czy pompa ciepła. Zacznijmy od podstaw.

Pompa ciepła czy folia grzewcza – różnice w działaniu

Pompa ciepła i folia grzewcza na podczerwień wykorzystują do działania zupełnie inne zjawiska fizyczne.

Folia grzewcza – jak działa

Folie grzewcze rozprowadzają ciepło w pomieszczeniu poprzez dalekie promieniowanie podczerwone (FIR), które emitują. Powstaje ono w wyniku oporu elektrycznego w materiale, który sam rozgrzewa się w ograniczonym stopniu. W foliach grzewczych jest to matryca węglowo-grafitowa nadrukowana na folię PET.

W przypadku większości systemów grzewczych ciepło w pomieszczeniach rozprowadza rozgrzane powietrze. Długa podczerwień emitowana przez folie grzewcze ogrzewa natomiast bezpośrednio wszystkie obiekty stałe, które napotka na swojej drodze – ściany, sufit czy nasze stopy. Włączając system na podczerwień w chłodnym pomieszczeniu poczujemy ciepło wcześniej, niż ogrzeje się powietrze – tak jak na stoku narciarskim w zimowy słoneczny dzień. Następnie nagrzane podczerwienią obiekty oddają ciepło do powietrza.

W efekcie system grzewczy z foliami grzewczymi ogrzewa pomieszczenie równomiernie. Nie tworzą się sfery cieplejsze i chłodniejsze, nie występują zatem ruchy konwekcyjne powietrza unoszące kurz. Nie występuje też zjawisko gromadzenia się większości ciepła pod sufitem, które jest szczególnie uciążliwe w pomieszczeniach wysokich. Równomierne ogrzewanie podczerwienią zapobiega również miejscowemu zawilgoceniu pomieszczeń.

O wpływie promieniowania podczerwonego na człowieka pisaliśmy już w artykule „Ogrzewanie podczerwienią a zdrowie”.

Pompa ciepła – jak działa

Pompa ciepła to urządzenie, które wykorzystuje do swojego działania pobrane z otoczenia ciepło i działa na tej samej zasadzie, co lodówka, tylko na odwrót. Sprężając i rozprężając płyn znajdujący się w pompie ochładza otoczenie i ogrzewa wnętrze domu. Sprężarka i skraplacz to serce pompy ciepła.

W zależności od rodzaju pompy, ciepło może być pobrane z gruntu, powietrza lub wody. W pierwszym przypadku konieczne jest dokonanie odwiertów w ziemi w celu umieszczenia w nich wymienników ciepła. W wymienniku krąży niezamarzający płyn (czynnik chłodniczy), który w efekcie ogrzania ciepłem ziemi paruje i trafia do sprężarki, która dodatkowo podwyższa jego temperaturę. Następnie ta rozgrzana para oddaje ciepło do domowej instalacji grzewczej (podłogówki lub grzejników) w skraplaczu i wędruje z powrotem, już w postaci płynnej, do wymiennika.

W przypadku powietrznych pomp ciepła zasada działania jest taka sama, ale czynnik chłodniczy nie pobiera ciepła z ziemi, ale z powietrza, które zimą ma w sobie jednak dużo mniej energii cieplnej niż ziemia. Nie jest konieczne wykonywanie odwiertów, co sprawia, że jest to tańsze rozwiązanie, ale równocześnie mniej wydajne niż gruntowa pompa ciepła. Pompa ciepła musi wykonać więcej pracy, by uzyskać ciepło z otoczenia.

Ostatnim typem są wodne pompy ciepła, które odznaczają się wyższą sprawnością niż pompy powietrzne, ale też o wiele wyższym kosztem inwestycji. Wodne pompy ciepła wymagają bowiem wykopania dwóch studni głębinowych, co generuje niemałe koszty. Można wykorzystać też zbiornik wodny, jeśli mamy taki na działce i jest odpowiedniej głębokości. Zasada działania tego urządzenia nie różni się zbytnio od poprzednio omówionych. W wymienniku czynnik chłodniczy odbiera ciepło z wody, a następnie jest ono wykorzystywane do ogrzewania budynku i przygotowania ciepłej wody użytkowej.

Rodzaje pomp ciepła i folii grzewczych

Zarówno folie grzewcze jak i pompy ciepła to kilka rodzajów urządzeń opartych na tej samej zasadzie działania. Rodzaje pomp ciepła omówiliśmy już wyżej. Różne rodzaje folii grzewczych powstały natomiast na drodze dopasowania ich do powierzchni, pod którymi są instalowane:

Folie grzewcza pod panelem laminowanymFolia grzewcza pod wylwekąFolia grzewcza pod panelem winylowym

 

Miejsce montażu pompy ciepła i folii grzewczej

Miejsce montażu to dla wielu osób decydujących się na ogrzewanie dość kluczowa sprawa. W zależności od rodzaju pompy, montuje się je w specjalnym pomieszczeniu wewnątrz budynku lub przy jego zewnętrznej ścianie – jeśli zdecydowaliśmy się na powietrzną pompę ciepła typu monoblock. Pompy typu split podzielone są na dwie części, z których jedna jest na zewnątrz, a druga w środku budynku.

Folie grzewcze to urządzenia, które zajmują minimalną przestrzeń pod wybraną powierzchnią i zawsze tworzą ogrzewanie powierzchniowe. Montuje się je bezpośrednio pod podłogą pływającą lub pod wylewką, ewentualnie w ścianie lub w suficie a także pod lustrem.

Zobacz jak prosty i szybki jest montaż folii grzewczej pod wylewką w domu energooszczędnym:

Folia grzewcxa pod wylewkę nahydrytową montaż film

Folie grzewcze na podczerwień mają grubość od 0,338 mm do 0,5 mm. Kompletny system pod podłogą pływającą razem z podkładem izolacyjnym ma grubość do 0,57 cm, co sprawia, że dodanie tego ogrzewania do już wybudowanych pomieszczeń jest proste przy okazji wymiany podłóg. System pod wylewką natomiast ma grubość zaledwie 1,48 mm bez izolacji, a rekomendowana grubość wylewki anhydrytowej nad systemem wynosi 5 cm.

W przypadku folii grzewczej niepotrzebne jest osobne pomieszczenie czy też miejsce na urządzenie grzewcze.

Sposób montażu pomp ciepła i folii grzewczych

Samodzielny montaż pompy ciepła możliwy jest wyłącznie w przypadku pomp typu monoblock, które nie wymagają ingerencji instalatora w układ chłodniczy. W pozostałych typach tych urządzeń wymagane jest posiadanie uprawnień F-gazowych. W związku z tym, większość osób decydujących się na zakup pompy ciepła decyduje się na montaż przez profesjonalistę. Osobną kwestią pozostaje ułożenie podłogówki wodnej czy instalacji z grzejnikami, bez których sama pompa jest bezużyteczna. Tu wsparcie osoby doświadczonej w temacie jest niezbędne.

Nieco więcej samodzielności mamy w przypadku folii grzewczych na podczerwień. Po pierwsze nie musimy decydować się na wymianę ogrzewania od razu w całym domu. Folię grzewczą można zainstalować tylko w jednym pomieszczeniu, a w przyszłości w kolejnych. To rozkłada nakład pracy i wydatków na dowolny okres czasu.

Montaż systemu grzewczego na podczerwień jest czynnością na tyle prostą, że z użyciem instrukcji może go wykonać każda sprawna manualnie osoba. Pomoc elektryka z aktualnymi uprawnieniami SEP wymagana jest bezwzględnie w podłączeniu folii grzewczych do domowej instalacji elektrycznej. Większość czynności instalacyjnych można jednak wykonać samemu. W praktyce osoby decydujące się na ogrzewanie całego domu foliami grzewczymi wybierają na ogół instalatorów szkolonych przez producenta.

Zobacz, jak wygląda przykładowy montaż folii grzewczej produkcji Heat Decor w systemie bezpośrednio pod podłogę pływającą w domu modułowym:

Folia Grzewcza pod panele HD-PRO w domku modułowym film

Jakie ogrzewanie ma niższy koszt montażu

Całościowa cena powietrznej pompy ciepła wraz z całą potrzebną instalacją dla typowego nowego domu o powierzchni 150 m2 to koszt od 40 do 60 tys. złotych. Na tak dużą rozpiętość cenową ma wpływ nie tylko to, ile kosztuje pompa ciepła powietrzna, ale także uzupełniająca ją na ogół podłogówka i związany z nią koszt materiałów oraz robocizny. Pompa gruntowa będzie droższa od pompy powietrznej o około 15 – 20 tys. złotych.

Folia grzewcza to urządzenie grzewcze oraz instalacja grzewcza w jednym. W związku z tym ponosimy koszt tylko instalacji folii grzewczych (plus materiały) i w montażu pod panelem i folii grzewczej HD-G dla wyżej wspomnianego domu wynosi on obecnie 19 400 zł.  Więcej o kosztach montażu i użytkowania folii grzewczych napisaliśmy w artykule „Ogrzewanie podłogowe elektryczne, czy się opłaca?”.

Koszt montażu folii grzewczej pod panelami

 

Serwisowanie ogrzewania – czy jest konieczne?

Dla instalacji grzewczych opartych na pompach ciepła serwis i konserwacja jest koniecznością, która wynika z konstrukcji zarówno urządzenia, jak i całego układu. Przykładowe ceny konserwacji systemu centralnego ogrzewania współpracującego z pompą ciepła, to w zależności od wielkości instalacji koszt od 500 do 1000 złotych. Producenci pomp ciepła zalecają wykonanie takiego przeglądu przynajmniej raz w roku przed sezonem grzewczym, jednak biorąc pod uwagę fakt, że urządzenia te pracują także poza sezonem przygotowując ciepłą wodę użytkową, trzeba być przygotowanym na częstsze wykonywanie przeglądów.

Folie grzewcze na podczerwień stoją w tej kwestii w opozycji do instalacji grzewczej z pompą ciepła. Prosta konstrukcja tych urządzeń sprawia, że serwisowanie, przeglądy czy wymiana zużytych części nie są potrzebne. Koszty serwisowania przez cały okres użytkowania systemu pozostają zerowe.

Ponadto, trzeba pamiętać, że oprócz kosztów napraw i wymiany ewentualnych części, posiadając pompę ciepła trzeba wykonywać przegląd całej instalacji. Jest to wymagane, jeśli chcemy utrzymać gwarancję pompy. O kosztach przeglądu pomp ciepła możecie przeczytać w naszym tekście pt. “Pompa ciepła – koszt przeglądu, kiedy konieczny“.

Trwałość pompy ciepła i folii grzewczej – porównanie

Sercem instalacji grzewczej z pompą ciepła jest skraplacz i sprężarka – to od niej uzależniona jest trwałość całego systemu. Mówi się, że żywotność tych urządzeń sięga około 25 lat, choć są i tacy, którzy twierdzą, że mogą one działać przez nawet 40 lat. Aby realnie wydłużyć żywotność sprężarki do tak długiego czasu, trzeba zadbać o jak najdłuższe okresy, w których urządzenie nie będzie musiało się włączać i wyłączać w celu utrzymania stałej temperatury w pomieszczeniach. W tym celu eksperci zalecają zainwestowanie w zbiornik buforowy, który utrzyma bezwładność systemu. Przełoży się to na zmniejszenie liczby cykli sprężarki. Przy czym cała instalacja grzewcza wraz z pompą ciepła stanowią dość skomplikowany system, który posiada wiele elementów ulegających zużyciu, takich jak zawory czy rozdzielacz podłogówki.

Trudno jest podać faktyczną żywotność pomp ciepła, ponieważ praktycznie żaden producent nie ujawnia takich danych czy szacunków. Jedyne twarde dane dotyczące trwałości pomp ciepła, na których można się oprzeć, to gwarancja. Jeśli wziąć pod uwagę jedne z najbardziej popularnych powietrznych pomp ciepła w Polsce, to gwarancja na całe urządzenie wynosi 3 lata, a na sprężarkę dodatkowe 2 lata. Trzeba również zaznaczyć, że to nie producent przyznaje gwarancję – robi to podwykonawca, który instaluje pompę ciepła.

System ogrzewania foliami grzewczymi na podczerwień charakteryzuje się prostszą i bardziej trwałą konstrukcją. W systemach ogrzewania na podczerwień nie ma części, które narażone są na zużycie mechaniczne lub wynikające z kontaktu z wodą. Jednocześnie sama potwierdzona trwałość folii PET oraz stopień ochrony elementów z miedzi, srebra i pasty węglowo-grafitowej (umiarkowane temperatury działania, brak dostępu powietrza, brak zużycia mechanicznego) sprawiają, że praktycznie rzecz biorąc system folii grzewczych na podczerwień jest ogrzewaniem na całe życie. Sama folia grzewcza ma gwarancję producenta liczącą nawet 30 lat.

Trwałość pompy ciepła powietrznejTrwałość folii grzewczej

 

COP – co to jest?

Decydując się na zakup pompy ciepła, trzeba zwrócić szczególną uwagę na współczynnik COP (ang. Coefficient of Performancewspółczynnik wydajności, który określa jaką ilość energii cieplnej w optymalnych warunkach dostarczy pompa ciepła na jedną jednostkę zużytej energii elektrycznej). COP równy 1 oznacza, że proporcje między oddaną energią cieplną, a pobranym prądem są równe, a większy, że uzyskamy więcej energii cieplnej niż zużyjemy prądu. Wydać mniej i dostać więcej – to działa na wyobraźnię!

W praktyce współczynnik COP jest zależny od temperatury materii, z której energię cieplną pobiera wymiennik ciepła. Z tego powodu współczynnik COP dla powietrznych pomp ciepła spada wraz ze spadkiem temperatury powietrza na zewnątrz.

COP folii grzewczych wynosi 1. Czy to źle? Nie do końca, ponieważ oznacza to, że folie grzewcze na podczerwień przekazują 100 proc. pobranej energii elektrycznej do pomieszczeń w postaci energii cieplnej. Pracują ze stałą i przewidywalną efektywnością, niezależnie od temperatury powietrza na zewnątrz.

Rozprowadzanie ciepła w pomieszczeniu robi różnicę

Pompa ciepła jest urządzeniem zapewniającym ciepło, które następnie należy w jakiś sposób rozprowadzić w domu. Najpopularniejszym sposobem jest zastosowanie klasycznych grzejników lub wodnej instalacji płaszczyznowej. To jednak wiąże się z dodatkowym kosztem w postaci montażu oraz konserwacji instalacji centralnego ogrzewania. Nośnikiem ciepła w pomieszczeniach jest ogrzane powietrze.

W przypadku folii grzewczych na podczerwień mamy do czynienia wyłącznie z najbardziej efektywnym ogrzewaniem płaszczyznowym. Montowane pod podłogą każdego rodzaju folie grzewcze rozprowadzają ciepło za pomocą dalekiego promieniowania podczerwonego, które ogrzewa jednocześnie podłogę, ściany, sufit i wszystkie obiekty stałe znajdujące się w jego zasięgu. Szybsze ogrzanie ciał stałych w zasięgu systemu grzewczego oznacza mniejsze straty ciepła na uchodzącym z pomieszczeń ciepłym powietrzu.

Jest to diametralna różnica między systemem z pompą ciepła a foliami grzewczymi, która bezpośrednio przekłada się na komfort użytkowania. Pompy ciepła, które rozprowadzają ciepło za pomocą klasycznych metod, ogrzewają powietrze, które – jak wiemy z lekcji fizyki – zawsze będzie wędrowało do góry. Szukając odpowiedzi na pytanie „pompa ciepła czy folia grzewcza?”,  trzeba zatem rozważyć także na tę kwestię: ile ciepłego powietrza pod sufitem jest nam potrzebne?

Głośność pracy pompy ciepła i folii grzewczej

Pompy ciepła jako urządzenia o dość skomplikowanej konstrukcji są źródłem hałasu. Odpowiadają za to sprężarka oraz parownik wraz z wentylatorem. Poziom hałasu w powietrznych pompach ciepła jest uzależniony od temperatury panującej na zewnątrz – im jest ona niższa, tym pompa będzie działała głośniej. Analizy wykazały, że pompy ciepła są źródłem hałasu na średnim poziomie wynoszącym 59 dB, co odpowiada normalnej rozmowie. Najcichsze pompy ciepła generują hałas na poziomie 40 dB. Warto mieć na uwadze wybierając miejsce dla pompy ciepła, że hałas generowany przez urządzenie może być uciążliwy dla sąsiadów. Co więcej, przepisy dokładnie określają poziom dopuszczalnego poziomu hałasu dla zabudowy jednorodzinnej przy granicy działki. W Polsce wynosi on 50 dB w dzień oraz 40 dB w nocy. Pompa ciepła włączając się w cichą noc nie umknie naszej uwadze.

Inaczej przedstawia się sprawa z foliami grzewczymi na podczerwień, które po prostu nie generują żadnego hałasu.

5 cech wspólnych pomp ciepła i folii grzewczych

Jak wykazało powyższe porównanie technologii – pompy ciepła i folie grzewcze mają wiele różnic. Ale nie oznacza to bynajmniej, że nie mają one cech wspólnych, i nie chodzi tu tylko o to, że oba te urządzenia potrzebują prądu, by działać. Łączy je szerszy kontekst zmian w energetyce i ogrzewnictwie oraz wiele z tym związanych zagadnień, od ekologii i zrównoważonego rozwoju zaczynając, a na autokonsumpcji energii kończąc.

1. Zielony ład

Europejski Zielony Ład jest to zbiór inicjatyw Komisji Europejskiej, których celem jest neutralność klimatyczna całej UE osiągnięta do roku 2050. Wiąże się to z ogromnymi nakładami inwestycyjnymi, które finalnie ograniczą destrukcyjny wpływ gospodarki na środowisko oraz uczynią Europę bardziej konkurencyjną na globalnym rynku, ze względu na rozwinięcie źródeł taniej energii odnawialnej.

Nowoczesne i zeroemisyjne technologie grzewcze wpisują się w długofalową strategię Unii Europejskiej. Zarówno pompy ciepła, jak i folie grzewcze na podczerwień są technologiami zeroemisyjnymi preferowanymi w europejskich programach wspierających dekarbonizację budownictwa. Ich szerokie wykorzystanie w przyszłości pozwoli na obniżenie emisji szkodliwych substancji do atmosfery – przede wszystkim dwutlenku węgla.

2. Termomodernizacja

Jest to kolejny element wpisujący się także w Europejski Zielony Ład. Z prawidłowo wyizolowanego budynku będzie uciekało mniej ciepła, co wiąże się z mniejszym zużyciem energii potrzebnej do produkcji ciepła. Stąd w Polsce jak i w wielu innych krajach Unii Europejskiej wprowadzono rządowe programy dopłat do termomodernizacji oraz ulgi podatkowe.

Istotnym zmianą w Polsce było wprowadzenie normy WT 2021, która podniosła wymogi termoizolacyjności wobec nowych budynków. Przyszłość budownictwa jednorodzinnego w Unii Europejskiej niewątpliwie należy do wysoce energooszczędnych i zeroemisyjnych domów, w których zainstalowany będzie system grzewczy z foliami na podczerwień lub z pompami ciepła.

3. OZE

Folie grzewcze na podczerwień i pompy ciepła to urządzenia, które idealnie sprawdzają się w parze z odnawialnymi źródłami energii, a konkretniej z fotowoltaiką. Połączenie tych technologii grzewczych pozwala na wykorzystywanie energii pozyskanej ze słońca do ogrzewania budynku. Przekierowanie energii pozyskanej z fotowoltaiki na ogrzewanie pozwoli nie tylko ograniczyć koszty ogrzewania, ale także ograniczyć emisję dwutlenku węgla o co walczy Unia Europejska. Mniejsze zużycie prądu sieciowego, to mniej emisji CO2.

4. Magazyny energii

Z tematem wykorzystywania energii pozyskanej ze słońca do ogrzewania bezpośrednio łączą się magazyny energii. Urządzenia te są w stanie zmagazynować wyprodukowany przez dzień prąd, który może zostać później wykorzystany do zasilania folii grzewczych lub pompy ciepła. Oba systemy idealnie łączą się z technologią magazynowania energii oraz z fotowoltaiką.

Efektem tego połączenia będzie większa niezależność energetyczna i autokonsumpcja energii w miejscu jej wytworzenia, która jest również jednym z priorytetów Zielonego Ładu. Uruchomiona niedawno kolejna edycja rządowego programu Mój Prąd wprowadza po raz pierwszy w Polsce możliwość uzyskania dofinansowania na magazyny energii. Podobne dofinansowanie wprowadzone wiele lat temu w Niemczech znacznie obniżyło na tamtejszym rynku cenę tych urządzeń i obecnie stanowią naturalne dopełnienie inwestycji w przydomową fotowoltaikę.

5. Prąd

Pompa ciepła czy folia grzewcza – obie są technologiami na miarę XXI wieku. Obie powoli wypierają z rynku piece na paliwa stałe, czym przyczyniają się do ograniczenia niskiej emisji pyłów i dwutlenku węgla. Rozwój i popularyzacja folii grzewczych i pomp ciepła wpłynie tym samym na poprawę jakości powietrza w naszym kraju, które jest zanieczyszczone przede wszystkim przez niską emisję.

Możliwość budowy domu bez komina już dzisiaj zapewnia komfort i ogranicza emitowanie szkodliwych substancji. Choć dzisiaj dom bez komina nie jest bynajmniej budynkiem, który możemy spotkać na każdym kroku, to jednak w przyszłość będzie to standard. Stanie się tak dzięki wykorzystaniu do ogrzewania folii grzewczych na podczerwień oraz pomp ciepła.

Podsumowanie

CechaPompa Ciepła PowietrznaFolia Grzewcza
Konieczne osobne miejsce na urządzenie grzewczeTakNie
Koszt urządzenia razem z podłogówką w domu 150 m2 (maj 2022)56 630 – 76 630 zł19 400 zł
Wymagane serwisowanieTakNie
Gwarancja2-5 lat10-30 lat
COPZmienny, maks.4Stały, 1
Hałas59 dBNie
Rozprowadzanie ciepłaCiepłe powietrzeDaleka podczerwień (FIR)

Podane ceny są cenami brutto. Dane aktualne na maj 2022 roku.

Jakie ogrzewanie – pompa ciepła czy folia grzewcza?

Nie można jednoznacznie stwierdzić, która z omawianych tutaj technologii grzewczych jest zdecydowanie lepsza – pomopa ciepłą czy folia grzewcza. Każda z nich ma swoje wady i zalety. Z pewnością zaletą pomp ciepła są liczne dopłaty i ulgi na tego typu urządzenia. Folie grzewcze również są objęte dopłatami, ale na zdecydowanie niższym poziomie. Z drugiej strony – kosztują wielokrotnie mniej, więc nawet niższa dopłata czyni je na start oszczędnym wyborem.

Inwestując w jedno, albo drugie rozwiązanie trzeba mieć na uwadze, że będzie ono nam towarzyszyło przez kolejne lata, a może nawet dekady. Pompa ciepła, jak już wiemy, to urządzenie o dość skomplikowanej konstrukcji, w którym – kolokwialnie mówiąc – ma się co zepsuć. Folie grzewcze na podczerwień są urządzeniami o zdecydowanie prostszej konstrukcji.

Wycenę kompletnego systemu grzewczego z folią grzewczą można uzyskać w ciągu 2 dni roboczych poprzez formularz Wycena i projekt lub oszacować natychmiast poprzez Kalkulator Kosztów Ogrzewania.

 

Powiązane posty

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *